Dlaczego warto zgłaszać woonerfy w budżecie obywatelskim?


Strefy woonerf to często najmniejsze ulice w układzie komunikacyjnym miasta. Ma to tę
zaletę, że koszt kompleksowej przebudowy całej ulicy może być niewielki. Możliwość
inwestycji zawiera się w granicach od kilkuset tysięcy złotych do ok. półtora miliona,
co daje często szansę na zgłoszenie takiej inwestycji do budżetu obywatelskiego. 
Stosunkowo niska cena i brak złożonych problemów natury technicznej pozwalają
zamknąć etap projektowy i budowlany w przeciągu jednego roku. Poniższe punkty zostały
sporządzone po to, by ułatwić określenie, które ulice mogą być przekształcone na ulice
- podwórce, a także na co należy zwrócić uwagę przygotowując wniosek zgłoszeniowy.






























Czy ulica X może być woonerfem lub strefą shared space?


Strefy woonerf to świetne rozwiązanie dla mieszkańców miast, jednak (niestety) nie
wszędzie może być stosowane. Na przykład w przypadku tzw. Strefy Wielkomiejskiej w
Łodzi sytuacja jest prosta - ulice, które mogą zostać przekształcone na podwórce zostały
już określone przez miasto a ich lokalizacja wynika z opracowywanego schematu
komunikacyjnego.  Jeżeli ulica znajduje się poza Strefą Wielkomiejską sytuacja nieco się
komplikuje - możesz intuicyjnie wyczuwać, że zaszczepienie woonerfu jest w takiej
sytuacji najlepszym rozwiązaniem, jednak nie wiesz jak dana ulica jest ujęta w ogólnych
planach miasta. Na szczęście niewiele spokojnych ulic ma pełnić w przyszłości inną rolę
niż dotychczas, dlatego w 99% przypadków Twoje przewidywania są dobre. Zatem jeżeli
uliczka X jest niewielka i ruch na niej jest znikomy prawdopodobnie na pewno nie ma
przeciwwskazań, żeby zrobić z niej podwórzec. Jednak zanim zaczniesz myśleć na
poważnie o zgłoszeniu danej ulicy we wniosku, skontaktuj się mailowo z Zarządem Dróg i
Transportu w tej kwestii. Jednoznaczna odpowiedź zarządcy drogi pozwoli uniknąć
rozczarowania, w sytuacji gdy twoje przypuszczenia były inne niż rzeczywiste plany dla tej
ulicy.


























Nie jestem mieszkańcem ulicy X ale chcę, żeby była ona woonerfem - czy mogę
złożyć  taki wniosek do BO?


W takim przypadku reguły budżetu obywatelskiego są elastyczne - nie musisz być
mieszkańcem danej ulicy, żeby zgłosić jej kandydaturę do budżetu obywatelskiego.
Najważniejsze jest jednak zadanie sobie pytania - czy chcę zgłaszać przebudowę ulicy X
bez wiedzy jej mieszkańców? W przypadku ulic w Strefie Wielkomiejskiej sytuacja jest
prosta - prędzej czy później te które są wytypowane w programie Atrakcyjne Przestrzenie
Miejskie (lub opracowywanych planach miejscowych) zostaną na 99% przebudowane na
woonerfy. W tej sytuacji zasadniczo zgłaszając swój wniosek wyłącznie przyspieszysz
proces, który i tak nastąpi (dlatego to czy jesteś mieszkańcem danej ulicy czy nie, ma
drugorzędne znaczenie). Inaczej sprawa się ma w przypadku niewielkich ulic osiedlowych
- często są one użytkowane głównie przez jej mieszkańców i/lub liczba osób, która przy
nich mieszka jest stosunkowo niewielka. W takim przypadku zgłoszenie ulicy do BO bez
udziału mieszkańców danej ulicy może nie być do końca wobec takich osób uczciwe.
Należy pamiętać, że najlepszymi ambasadorami dobrej zmiany są sami mieszkańcy i to
oni mogą stać za sukcesem danego wniosku - zaangażowanie ich do promowania projektu
może dać spektakularne efekty, zignorowanie ich - fatalne.
















Wiem już, że ulica X może być woonerfem/strefą shared space - jak mam sporządzić
opis i kosztorys do zgłoszenia wniosku do Budżetu Obywatelskiego?


Ponownie, przed rozpoczęciem prac nad wnioskiem najlepiej skonsultować się z Zarządem
Dróg i Transportu lub innym lokalnym zarządcą drogi. Wspólne omówienie zakresu
zgłoszenia pozwoli zaoszczędzić dużo czasu już na etapie składania i opiniowania
wniosku. Pozwoli to też uniknąć rozczarowania, gdy z wniosku zostaną usunięte
elementy, które z konkretnych przyczyn nie będą mogły być zrealizowane, a których
samodzielnie nie przewidzisz. Bardzo ważne jest też określenie zakresu szczegółowości
wniosku - to też pomoże Ci zrobić lokalny zarządca drogi. Ten etap jest bardzo ważny
ponieważ tworząc jednolity wniosek i mając pewność, że nie będzie w nim żadnych zmian
będzie można ze spokojnym sumieniem przedstawiać go mieszkańcom. W kwestii
kosztorysów też lepiej samemu nie eksperymentować. Budżet Obywatelski  daje szanse
na wygraną, jednak pamiętaj - kiedy do niej dojdzie realizowane będzie dokładnie to co
jest zawarte we wniosku za kwotę, która została wpisana. Najczęstszym problemem jest
zaniżanie kwoty wniosku, co teoretycznie ma zwiększyć szanse na zwycięstwo. Jest to
niebezpieczne dla poprawnej realizacji projektu - przebudowa ulicy jest procesem
złożonym i niepotrzebne oszczędności z reguły odbijają się na jakości użytych materiałów i
rzetelności wykonania prac.


Czy do wniosku należy załączyć projekt lub koncepcję architektoniczną przebudowy
ulicy?


Zdecydowanie nie. Wniosek do budżetu obywatelskiego powinien być tak sformułowany,
żeby zawrzeć w nim ideę zmian jakie się chce za jego pomocą zrealizować, ale bez
podawania konkretnych rozwiązań projektowych. Załączenie projektu do wniosku jest z
kilku powodów niewskazane. Przede wszystkim projekt w postaci rysunków przedstawia
dokładne rozwiązania dla danego miejsca - i o ile papier jest otwarty na wszelkie
koncepcje, rzeczywistość bywa brutalna i nie zawsze pozwala wybudować to co sobie
wymarzyliśmy. Jednocześnie tworząc i potem promując dany projekt niejako
przyzwyczajamy mieszkańców, że ,,dokładnie tak może być". Potem w przypadku
wygranej, okazuje się, że nie zawsze pewne rozwiązania da się wybudować, a nawet jeśli
da, to niewspółmiernie wysokim kosztem. Optymalnym rozwiązaniem jest przedstawienie
mieszkańcom zdjęć porównujących aktualny stan ulicy, przy której mieszkają, ze
zdjęciami pokazującymi jak to może wyglądać po przebudowie. Brak dokładnie
rozrysowanej koncepcji nie wiąże też projektantom rąk już na etapie projektowym - a
pamiętajmy, że po wygraniu miasto jest zobowiązane do wykonania dokładnie tego, co
jest we wniosku.

















Jestem wnioskodawcą, jak się przyczynić do zwycięstwa mojego projektu
w głosowaniu?


Kluczem jest informacja. Budżet Obywatelski to nic innego jak umiejętność ,,sprzedania"
swojego pomysłu w taki sposób, żeby uzyskał jak najwięcej poparcia innych mieszkańców
w głosowaniu. O ile woonerfy zyskały sobie w Łodzi sporą popularność, nie wszystkie
lokalizacje są tak atrakcyjne jak na przykład ul. 6 Sierpnia czy Traugutta, żeby
zagłosował na nie ktoś inny niż mieszkaniec tej ulicy. Najważniejsze to sformułowanie
jasnego przekazu, co chce się osiągnąć i ten przekaz w pierwszej kolejności skierować
właśnie do mieszkańców danej ulicy. Dobrze poinformowani mieszkańcy sami
przyczyniają się potem do wirusowego rozprzestrzenienia informacji o projekcie.

Doświadczenie pokazuje, że sukces osiągnęły te ulice, które jasno zdefiniowały podział
prac nad promocją wniosku i ustaliły grupy robocze odpowiedzialne za konkretne
działania. Najmniejszą komórką danej społeczności jest pojedynczy mieszkaniec i to, czy
zostanie on poinformowany o wniosku może zaważyć na zwycięstwie projektu. Na
podstawie obserwacji widać, że jedną ze skuteczniejszych metod jest skontaktowanie się z
własną radą osiedla, która następnie jako patron pomaga kontaktować się ze wszystkimi
wspólnotami mieszkańców - tak ukształtowana piramida hierarchii pozwala w szybki
sposób docierać z informacją do pojedynczych osób. Dobrze też mieć jednego lub dwóch
koordynatorów np. wnioskodawcę - zajmującego się planowaniem, ustalaniem
harmonogramu etc.

Warto zrobić spotkanie robocze z mieszkańcami przed złożeniem wniosku. Jest to
pracochłonne, ale może być niezwykle opłacalne. Kiedy już ustalisz swoją sieć kontaktów
we wszystkich wspólnotach, czas poznać mieszkańców i wtajemniczyć ich w pomysł
wniosku. To właśnie na pierwszym spotkaniu jest najlepszy moment, żeby zainspirować
sąsiadów do działania. Nie ukrywajmy, w każdej społeczności znajdą się niedowiarki, albo
przeciwnicy zmian, ale też osoby gotowe poświęcić swój prywatny czas na pomoc
w promocji projektu. To na tym pierwszym spotkaniu mieszkańcy powinni się dowiedzieć
czym jest woonerf i dlaczego może być dla nich tak atrakcyjnym rozwiązaniem.
Kiedy mieszkańcy już wiedzą o wniosku należy ustalić sposoby promocji przed
głosowaniem. To mogą być ulotki, strony WWW, czy profile na portalach
społecznościowych - nie ma granic w sposobach promocji. Najważniejsze to zachęcić
mieszkańców do jak największego udziału w promowaniu wniosku wśród znajomych,
rodziny czy lokalnych punktach usługowych. Chcesz wiedzieć jak zrobili to inni?
Skontaktuj się z nami - pomożemy dotrzeć Ci do wnioskodawców zwycięskich projektów.


Wygraliśmy! Moja ulica będzie przebudowywana na woonerf - czy jako
wnioskodawca mogę teraz decydować gdzie posadzić drzewo, a gdzie zrobić
miejsce parkingowe?


I tak i nie. Częstym zachowaniem wnioskodawców jest błędne myślenie, że skoro ich
wniosek wygrał w BO to mogą bezwarunkowo decydować o wszystkich aspektach
realizowanego projektu - forsując elementy korzystne dla nich samych, ale już mniej
korzystne np. dla ich sąsiadów lub pozostałych mieszkańców miasta. Podstawą jest
zrozumienie, że zgłaszając wniosek do budżetu partycypacyjnego, nie stajemy się
automatycznie autorami wprowadzanych zmian, ale jedynie przyczyniamy się do ich
wprowadzenia. To co chcieliśmy uzyskać poprzez projekt jest niejako zawarte we wniosku,
który stworzyliśmy. Oczywiście, jako wnioskodawca mamy naturalne prawo interesować
się i wprowadzać sugestie do projektów, pamiętając jednak, że przy przebudowie ulicy
ilość kompromisów do pogodzenia jest na tyle duża, że to ,,miasto" jest głównym
projektantem, a nie my.
















Rozpoczęły się prace nad projektem - czy mogę w jakiś inny sposób wspomóc miasto
w dopracowaniu projektu przed jego realizacją?


Zdecydowanie tak. Z reguły projekt jest tym bardziej dopracowany im projektant ma
szerszą wiedzę o danej lokalizacji. Jako wnioskodawca możesz bardzo wspomóc proces
projektowy ułatwiając miastu dotarcie z projektem do mieszkańców. Z reguły tworząc
koncepcję, przed zleceniem projektów branżowych i wykonawczych konsultuje się ją
z mieszkańcami. Twoja rola może być niezwykle ważna - to Ty posiadasz kontakt ze
wspólnotami, radą osiedla etc. Miasto organizując spotkanie może nie dotrzeć do
wszystkich mieszkańców tak dobrze jak zrobisz to Ty. Jednocześnie pamiętaj, że sąsiedzi
już Ciebie znają - to również ułatwi wzajemne kontakty na linii miasto - mieszkańcy.


Podsumowanie


Zrobienie dobrego wniosku, przekonanie do niego mieszkańców, a następnie
wypromowanie to zadanie wymagające sporego zaangażowania i podejścia taktycznego.
Potencjalne korzyści są jednak ogromne. Należy sobie uświadomić, że dla wielu ulic
Budżet Obywatelski jest jedyną szansą na remont lub przebudowę w pełnym wymiarze.
Przy skali miasta i wielkości budżetu może się zdarzyć, że Twoja ulica będzie czekała
jeszcze dziesiątki lat na gruntowną modernizację, dlatego furtka pod postacią BO jest
warta rozważenia. Może się zdarzyć, że pomimo dobrego wniosku i pełnego
zaangażowania mieszkańców nie uda się wygrać. Wielu mieszkańców wtedy się
zniechęca, jednak jak pokazuje przykład ulicy Piramowicza w Łodzi - trzeba być
konsekwentnym i wytrwałym, a na pewno się uda.
 
 
powrót
Twój woonerf w budżecie obywatelskim



Poniższe informacje zostały sporządzone na podstawie doświadczeń z trzech edycji łódzkiego budżetu obywatelskiego i są ściśle związane z jego specyfiką - w tym wysokością kwot do jakich można zgłaszać wnioski. Jeżeli chcą Państwo zgłosić wniosek do budżetu obywatelskiego na przebudowę ulicy na woonerf poza Łodzią - należy skontaktować się ze swoim lokalnym zarządcą drogi oraz urzędem miasta w celu ustaleniu szczegółów.
Łódź - ul. Kamińskiego. Ukryty potencjał śródmiejskiej ulicy. Taka przestrzeń jest idealna na strefę woonerf, co w 2017 r. udowodniła jej bliźniacza siostra - sąsiadnia ul. Zacisze.
 
Pierwszy w Polsce portal poświęcony tworzeniu ulic przyjaznych mieszkańcom
menu    |  aktualności/archiwum   |   woonerf?   |  jak to zrobić?   |   przykłady ze świata   |  woonerfy w Łodzi   |   kalendarium      
twój woonerf w budżecie obywatelskim   |   kontakt/współpraca